Hangen in het Koffiehuis

Een advertentie in de Middelburgsche Courant meldt het volgende: ‘Men zal op Vrydag den 12 january 1781 in het Heeren Logement van Oranje, te Middelburg presenteeren te verkoopen, een sterk en welgebouwd dobbeld Huis en Erve genaamd de Druiftak staande op de Nieuwe Haven by de St. Janstraat.’ Bij het zogenoemde huisnamenproject van het Zeeuws Archief ontdekte ik dat logement de Druiftak op 28 mei 1806 is verkocht voor 65 pond Vlaams, 6 schellingen en 8 penningen. Helaas ontbreekt verder ieder spoor van de Druiftak.

In de Middelburgsche Courant verschijnt op 1 maart 1785 een advertentie: ‘Nog zal men ten zelven Dage en Plaats, des Avonds ten 9 Uuren, Presenteeren te Verkoopen: Een Huys en Erve genaamd De Pellekaan, staande en gelegen op de Nieuwe Haven, by de Sint Janstraat’. In de lootjesboeken van het Onze Lieve Vrouwegasthuis heb ik ontdekt dat Maria Cornelisse in 1788 dienstmeid was in de Pellekaan. Helaas heb ik niet kunnen ontdekken wie de eigenaar van de Pellekaan was.

Doorgewinterd

Adriaan Johannes van Goozen opent in 1869 het Nieuw Koffiehuis aan de Nieuwe Haven 49. Hij is wat je noemt een doorgewinterde horecaffer. Hij heeft eerder in café de Witte Ballon aan de Sint Janstraat 34 en daarvoor in café de Verwachting aan het Vlissings Wagenplein gezeten. Een jaar later wordt hij eigenaar van café Bellevue aan het Vlissings Wagenplein. Een kleine horecabaron.

Op 31 december 1871 verschijnt deze advertentie in de Middelburgsche Courant: ‘Oude- en Nieuwjaarsavond en vervolgens alle Zaterdag- en Zondagavonden Bal, bij A.J. van Goozen, Koffiehuis, Hoek St. Janstraat’. Men zal wel amechtig aan de toog gehangen hebben in het Nieuw Koffiehuis. In die tijd is de Drankwet nog niet van kracht, dus men kan drinken wat men wil.

Met ingang van 1 augustus 1874 neemt Abraham Adriaan Jacobus Barendse de zaak over van Van Goozen. De advertentie in de Middelburgsche Courant meldt het volgende: ‘Nieuw Koffiehuis. De ondergetekende heeft de eer zijnen stad- en landgenooten te berichten dat hij zijn Koffiehuis heeft geopend op den hoek van de Sint Janstraat. Zich in ieders gunst aanbevelende belooft hij eene nette en prompte bediening NB. Hij belast zich ook met het aftappen en leveren van bier aan huis. A.A.J. Barendse’.

Ontvreemding

Abraham is op 9 november 1870 getrouwd met Leintje Theune, maar Leintje overlijdt op 9 januari 1877 op 31-jarige leeftijd, een hard gelag. Op 28 augustus 1877 is er iets vreemds aan de hand en de Middelburgsche Courant doet verslag: ‘Als dader dezer ontvreemding werd spoedig aangezien zekere A.B, handelaar in vee enz. wonende te ’s-Heerenhoek, en gisterenavond omstreeks half acht is het der politie alhier gelukt dezen persoon in eene herberg aan de Nieuwe Haven alhier te vatten. Hij heeft zijne schuld bekend.’

De herberg van Abraham herbergt soms vreemde kostgangers. Abraham trouwt op 13 november 1878 met Anna Magdalena Bruijsschaart. Als Abraham op 1 april 1883 op 40-jarige leeftijd overlijdt is het over en uit met zijn logement. Men kan niet langer hangen in het Nieuw Koffiehuis.

Scharrelen in Noordzeegalm

Op donderdag 14 mei 1971 opent burgemeester Folkert Bulder Hotel Café Restaurant Noordzeegalm aan de Zuidstraat 106 in Westkapelle door een biertje te tappen. Eigenaar is het echtpaar Marjan en Wilfried Rosenthal. Hun zaak is al snel een begrip in Westkapelle, waar iedereen geporteerd is van een smakelijke maaltijd met een drankje. Wie wil er nou niet lekker tafelen? Wellicht wordt er ook weleens aan scharrelen gedaan in Noordzeegalm. Een scharreltje op zijn tijd is immers nooit weg.

Joop den Uyl spreekt op dinsdag 7 juni 1983 in Hotel Noordzeegalm. De spreekbeurt is georganiseerd door de afdeling Westkapelle van de PvdA en begint om acht uur, waarvan akte. Het is zeker een mooie avond geworden in Noordzeegalm, aangezien bij Ome Joop de gave van het woord door de aderen vloeide. Jammer dat ik dat niet heb mogen meemaken.

Op vrijdag 23 november 1984 wordt het boek ‘Dorp aan de Zeedijk’ van Krijn Faasse (bijgenaamd de Sampetter) gepresenteerd in Noordzeegalm. Adriaan Viruly is present evenals auteur Krijn Faasse en burgemeester Henk van Maldegem. Ik heb het boek op een prominente plaats in mijn boekenkast staan en blader er vrijwel dagelijks in. Het is een fantastisch boek dat een mooie inkijk geeft in wat er zich in het verleden in Wasschappel heeft afgespeeld.

Na 27 jaar lief en leed te hebben gedeeld in Noordzeegalm geven Marjan en Wilfried Rosenthal er in 1998 echter de brui aan. Zij dragen hun zaak met ingang van 1 juli over aan Theo en Mieke Hoogeveen. De advertentie meldt het volgende: ‘Met ingang van 1 juli 1998 dragen wij na 27 jaar onze zaak over aan Theo en Mieke Hoogeveen. Wij willen iedereen van harte bedanken voor de warmte, gezelligheid, en klandizie in al die jaren. Op 1 juli 1998 nemen wij afscheid en willen wij u kennis laten maken met de nieuwe eigenaren van 19.00 tot 22.00 uur met een drankje en een hapje! Wij wensen Theo en Mieke veel succes in Westkapelle. Nogmaals hartelijk dank iedereen! Wilfried en Marjan Rosenthal’.

Jaarwisseling

Mieke en Theo Hoogeveen blijven maar twee jaar in de zaak. Zij doen Noordzeegalm met ingang van 1 december 2000 over aan Adri, John en Ramon Prins. John en echtgenote Adri kennen het klappen van de zweep. Zij hebben jaren in de horeca gewerkt. Hun jongste zoon Ramon wil ook graag in de zaak en dat kan. Op eerste kerstdag kan er à la carte worden gegeten en op tweede kerstdag is er een buffet. Tijdens de jaarwisseling organiseert de familie een zogenaamde Sylvesterparty.  In januari 2001 komt het gezin Prins boven de zaak wonen.

Na drie jaar geeft het gezin Prins echter de pijp aan Maarten. Er is dus geen gescharrel meer in Noordzeegalm mogelijk. Op 10 mei 2003 opent de familie Yang-Zhou Chinees-Indisch-Kantonees specialiteiten- en wokrestaurant Sun Xing Guang in het pand. Helaas heb ik geen foto van Noordzeegalm kunnen vinden en dat spijt mij zeer. Ik heb in 2014 een foto gemaakt van Sun Xing Guang en daar zullen jullie het mee moeten doen.

Een schreeuw in de Witte Leeuw

Zo rond 1760 opent Hendrik Ravesteijn herberg de Witte Leeuw aan de Herenstraat  E 60 in Domburg. Het adres wordt later Herenstraat 6. Wellicht is de naam afgeleid van bierbrouwerij De Witte Leeuw, die sinds 1613 actief is in Breda. Het kan, want er wordt in die tijd volop bier gedronken in Domburg en omstreken. Op 2 januari 1767 staat ‘de van Ouds bekende en Neringryke Herberg, genaamd De Witte Leeuw, staande en gelegen binnen Domburg’ te koop, zo meldt de Middelburgsche Courant.

Vermaard

Ravesteijn verkoopt zijn herberg vijf jaar later aan Willem Oostdijck voor 450 pond Vlaams. Dit bedrag vertegenwoordigt heden ten dage een waarde van zo’n 350 euro. Oostdijck blijft echter maar een jaar hangen in zijn herberg die hij verkoopt aan Adriaan Langebeke voor 300 pond Vlaams. Er is dus sprake van enige recessie met betrekking tot de herberg. De Middelburgsche Courant meldt het volgende: ‘Op Dingsdag 6 february 1770 wordt in de herberg genaamd het Schuttershof de van ouds vermaarde Herberge genaamd den Witten Leeuw, staande en gelegen binnen de voornoemde Stad, laatst bewoond ende aangekomen hebbende Adriaan Langebeke’.

Langebeke verkoopt op zijn beurt de Witte Leeuw voor 238 pond Vlaams aan Isaack Dirks. De recessie is wederom toegeslagen. Dirks blijft iets langer in de Witte Leeuw, namelijk tot 1787. Hij verruilt dat jaar het tijdelijke voor het eeuwige en zijn weduwe Maria Engelse verkoopt de herberg voor 400 pond Vlaams aan Jan Rudolf Steijn. Het gaat opeens weer goed met de herberg.

Steijn zit tot zijn overlijden in 1817 in de Witte Leeuw. De herberg wordt dat jaar geërfd door zijn zoon Anthoni Steijn. Af en toe slaakt men wel eens een schreeuw in de Witte Leeuw, want als het bier in de man is, is de wijsheid meer dan eens in de kan. Steijn zingt het lang uit in zijn herberg. Als hij op 3 november 1846 overlijdt, zet zijn weduwe Leuntje Flipse de Witte Leeuw voort. Maar als zij op 15 oktober 1868 op 80-jarige leeftijd naar haar man toegaat is het definitief uit met de pret.

Metselsteen

Herberg de Witte Leeuw wordt te koop gezet. De laatste advertentie uit de Middelburgsche Courant van februari 1869 meldt dit: ‘Te koop eene grote partij afbraak, metselsteen, straatklinkers, dakpannen enz. aan de Uitspanning De Witte Leeuw te Domburg’.

De Witte Leeuw is een jaar eerder al verleden tijd, want in 1868 openen Jean Baptist Napoleon de Groof en echtgenote Johanna Roose café annex winkel de Vriendschap in het pand. Tien jaar later nemen Jan Vincent de Groof en echtgenote Leuntje Steijn, dochter van Anthoni Steijn, de Vriendschap over. Als De Groof op 14 februari 1888 overlijdt zet zijn vrouw de zaak voort. Als zij op 10 augustus 1895 op haar beurt overlijdt, wordt er een streep gezet onder de Vriendschap. Pietje Passenier opent in 1909 Parkzicht in het pand. Dat verhaal is dit jaar al aan bod gekomen in de Middelburgse en Veerse Bode.

Borrelen in Brakstraat

Rond 1887 opent Pieternella Johanna Wigard-Geijp een kroeg aan de Brakstraat 13 in Middelburg. Een jaar later staat zij al te boek als winkelierster en tapster. Wellicht is Pieternella in de verte familie van Jan Cornelis Geijp die eigenaar is van het café Harmonie Estaminet aan de Zandstraat. Het kan, maar misschien ook niet.  Op 1 november 1893 verschijnt er een advertentie in de Middelburgsche Courant, die meldt dat J.H. Wigard, echtgenoot van Pieternella, verhuist naar het Oostkerkplein. Hij beveelt zich verder minzaam aan tot het leveren van steenkolen. Dat betekent einde verhaal voor Pieternella’s kroeg, maar of ze daar treurig om is, valt te betwijfelen.

Cornelis Houtop vraagt op 23 oktober 1893 een vergunning aan voor ‘de Kleinhandel in Sterken Drank’ in het pand Brakstraat 13. Op 10 november van dat jaar trouwt hij met Willemina Lievense uit Westkapelle. Houtop’s vader die ook Cornelis heet, heeft een herberg in Sint-Maartensdijk. Soms wordt het horeca-gen doorgegeven via de bloedbaan. Dat is zeker het geval bij Cornelis jr. Hij heeft echter niet lang in weelde kunnen leven. Twee jaar later is het uit met de pret en dient zich een nieuwe eigenaar aan. De broodwinning in de horeca is onderhevig aan schommelingen op de markt. Van honger, maar vooral van dorst.

Gekke naam

Houtop wordt in april 1895 opgevolgd door Adriaan Hendrikse. Hij vraagt die maand een vergunning aan voor ‘de Kleinhandel in Sterken Drank’ in het pand. Aangezien ik nergens een naam heb kunnen vinden, heeft Middelburg Dronk gekozen voor de naam Tapperij Brakstraat. Het is niet eens zo’n gekke naam en de vlag dekt de lading. Op 22 januari 1901 staat Adriaan te boek als tapper. Hij is getrouwd met Maria Anna Contant. Zij dragen een groot verlies met zich mee. Op die dag overlijdt zoon Jan Hendrikse op 6-jarige leeftijd. Kindersterfte komt aan het begin van de vorige eeuw veel voor.

Adriaan en Maria sluiten de deuren van de tapperij in 1912. Wellicht hebben zij genoeg van de drinkebroers die flesjes bier hijsen. Ik ben natuurlijk veel te jong om te hebben kunnen borrelen in de Brakstraat. Jammer, maar helaas.

Aannemer

Tot 1977 zit het aannemersbedrijf  Wattel in het pand Brakstraat 13. Het bedrijf fuseert later met Geschiere en weer later wordt dat bedrijf overgenomen door Bouwgroep Peeters. Zo gaan die dingen nu eenmaal in de wereld van de aannemerij. Ik spreek Alex Wattel wel eens in de stamhut aan de Markt 77 in Middelburg. Hij kan prachtige verhalen vertellen over het aannemersbedrijf. Hij zit zelf ook in de aannemerij en maakt menig reisje in den lande.

Rommelen in ‘t Raedthuijs

In 1963 openen Rob van Hoepen en Adriana Westerbeke grillbar ’t Raedhuijs aan de Markt 91 in Westkapelle. Adriana is de dochter van Janus Westerbeke die jarenlang in ’t Koffiehuis aan de Markt 93 heeft gezeten. En zij is de kleindochter van Willeboord Westerbeke, die ’t Koffiehuis in 1948 heeft overgedragen aan zoon Janus. Van vader op zoon, zo ging dat in die jaren.

Er verschijnt in april 1960 een advertentie in de PZC: ‘G.M.C.-chauffeur gevraagd voor direct. Garage Westerbeke, Markt 91, Westkapelle, tel. 281’. Het is de garage van Adriana’s vader Janus. Een teken aan de wand kun je zeggen, want drie jaar later openen Adriana en Rob hun grillbar in het pand. Er wordt heel wat gerommeld in ’t Raedthuijs. Mensen kwamen er graag en smullen van hetgeen hen wordt voorgezet. De grillbar is een schot in de roos. De Wasschappelse smulpapen smullen met smaak.

Klaaglied

Vaak valt de appel niet ver van de horecaboom en in Westkapelle is dat zeker het geval. Op 19 april 1988 neemt Adriana en Rob’s zoon Rudi van Hoepen namelijk ’t Koffiehuis over van Joke en Sjaak Mekes. Rudi blijft tot 1996 in de zaak. Daarna volgt er ‘een reeks goedwillende, maar gemankeerde horecaffers’, zo schrijft Jan Kaland in zijn prachtige ‘Klaaglied om ’t Koffiehuis’. Op 24 april 2015 heb ik de ‘Onontkoombare ode aan ’t Koffiehuis’ geschreven in de Middelburgse en Veerse Bode mede op basis van Kaland’s verhaal.

Op 18 maart 1986 houdt de VVV Westkapelle haar jaarlijkse ledenvergadering in café-restaurant ’t Raedthuijs aan de Markt in Westkapelle. De vergadering begint om 20.00 uur en zal vast wel een staartje hebben gehad. In december 1988 verschijnt de volgende advertentie in de PZC: ‘Gelukkig Nieuwjaar ‘Rest. ’t Raedthuys’ ‘Café ’t Koffiehuis’ Markt 91-93, Westkapelle Fam. Van Hoepen’. Een advertentie die dan volledig normaal is, maar toch een lichte schaduw is op de toekomst die wacht. Een toekomst die op langere termijn niet rooskleurig oogt.

De Tijd

Jan en Hannie de Witte-Moelker nemen begin 2001 café-restaurant ’t Raedthuijs over van Adriana Westerbeke en echtgenoot Rob van Hoepen. Op maandag 20 december 2004 viert Piet Minderhoud zijn 85e verjaardag in Café-Restaurant ’t Raedthuijs op de Markt. Het is er nog steeds goed van de kost, een goede zaak behoeft geen krans. In 2008 besluiten Jan en Hannie de Witte-Moelker er toch een punt achter te zetten. Zij openen in mei van dat jaar brasserie De Tijd in het pand.

Ik had graag eens gerommeld in ’t Raedthuijs, maar dat is er nooit van gekomen. Een tijdje geleden kwam ik Rudi van Hoepen tegen bij de Vriendschap in Middelburg. Ik hoop dat dat binnenkort nog eens gebeurt en dat we dan kunnen bijpraten.